Linnaeus van maand tot maand

Linnaeus van maand tot maand
september
Logo
De Linnaeus Tuiniers nieuwsbrief
Alweer de laatste maand van het tuinseizoen.
Terugkijkend was het m.i. een goed seizoen. Veel warme dagen en (soms hevige) regenbuien.
Gezellige avonden en lekker eten in het Trefpunt. Mooie lezingen over de biodiversiteit op onze tuin in het G&W huis. De vakken F, G en H waren in de ban van de broedende ransuilen. Ondertussen zijn er 4 jongen groot geworden en hopen we dat ze allemaal de winter goed doorkomen. Er zijn videobeelden gemaakt van vossen met jongen, egeltjes en zelfs van een steenmarter. Mijn PUC (geluidsapperatuur) heeft dit jaar de roep van de raaf opgenomen en van nog zo’n 90 vogelsoorten.

De moestuin heeft weer banken vol verse groenten opgeleverd. De Moerastuin, de Bijentuin en de Pluktuin liggen er prachtig bij, in de Natuurspeeltuin werden de takkenril en wilgenhutten bijgewerkt. De kinderopvang uit Driemond maakt daar wekelijks, bij mooi weer, gebruik van. De grasvelden worden, deels gazon en deels gefaseerd gemaaid. Er is gebaggerd. Alleen het branden van de paden is dit jaar, om verschillende redenen, niet structureel goed gegaan.

Dit alles gebeurde allemaal niet vanzelf, maar is het werk van toegewijde tuinders.
Bedankt daarvoor!

Hetzelfde geldt voor de Bomencommissie, de Watercommissie, de Tractorrijders en de Tuindienstdeelnemers en iedereen die een bijdrage aan het onderhoud van het park heeft geleverd.

Reacties naar: vtvlinn@gmail.com

Ankie Koning
Bronnen: verschillende tuinboeken en -tijdschriften, internet en eigen ervaringen
Wat is er deze maand in uw tuin te doen?
Bloem
🌱 Oogsten

  • Groenten: pompoen, courgette, bonen, mais, kool, wortelen, rode biet, aardappelen, uien, prei.
  • Fruit: appels, peren, bramen, frambozen, druiven.
  • Kruiden: basilicum, munt, dille, rozemarijn – invriezen, drogen of in olie bewaren.

🌿 Zaaien & planten

  • Groenten voor de herfst/winter: spinazie, veldsla, winterpostelein, raapstelen.
  • Knoflook: vanaf eind september kan knoflook worden geplant.
  • Groenbemesters: mosterd, klaver of wikke om de bodem te voeden en open plekken te bedekken.
Bloem

🧹 Onderhoud & opruimen

  • Verwijder uitgebloeide eenjarigen en gebruik ze voor compost.
  • Oogst en droog zaden van bloemen of groenten voor volgend jaar.
  • Snoei frambozen (zomerframbozen dit jaar afgeknipt, herfstframbozen pas na de laatste oogst).
  • Bind druivenranken op en verwijder overtollige bladeren voor betere rijping.
  • Knip kruiden zoals lavendel en planten als vaste geraniums terug voor een goede overwintering en een gezonde plant in het voorjaar.

Bloem

🌳 Voorbereiden op de herfst

  • Plant vaste planten en struiken; de grond is nog warm en vochtig, waardoor ze goed aanslaan.
  • Deel en verplant vaste planten die te groot zijn geworden.
  • Denk aan bescherming van kwetsbare planten tegen de eerste nachtvorst.

🪱 Bodem & compost

  • Breng compost of verteerde mest op de bedden die leeg komen.
  • Keer de composthoop om, zodat hij beter verteert.
  • Leg afgevallen bladeren op de composthoop of gebruik ze als mulch.
De agressieve opmars van de dijkviltbraam
De dijkviltbraam is een woekerende braamsoort (invasieve exoot) die de laatste jaren in heel Nederland, dus ook op onze tuin, steeds meer terrein verovert. Hij groeit hard, verdringt inheemse planten en is ondoordringbaar. Alleen met een structurele aanpak kunnen we deze plant in ons volkstuinpark beperken en ruimte blijven geven aan andere inheemse soorten. Daarom is het beheer nu een vast onderdeel van de bestrijding invasieve exoten in het jaarplan van Groen&Water.

Hoe herken je de dijkviltbraam?

• Bladeren: meestal vijf deelblaadjes vanuit één punt. Onderkant blaadjes viltig wit.
• Bloemen: roze bloesems in tuilen, later zwarte vruchten.
• Stengels: lange boogvormige (meestal rode) scheuten met grote stekels.
• Groeiwijze: vormt dichte kluwens, met uitlopers tot wel 3 meter hoogte.

Waarom is dit een probleem?
• Verdringt inheemse planten en struiken.
• Vormt ondoordringbare hagen langs paden en slootranden.
• Vermindert de biodiversiteit.
• Is lastig volledig te verwijderen.

Hoe kunnen we de plant in toom houden?
1. Vroeg aanpakken: jonge scheuten direct snoeien, voorkom worteling.
2. Voorkom verstoring van de grond om de zaadbank niet te activeren (dus niet uitgraven)
3. Snoeien: 3 maal per jaar tot 5 cm aan de grond afknippen (uitputten plant).
4. In eigen tuin: afdekken: gebruik karton of worteldoek op kleine plekken.
5. Plant inheemse soorten: meidoorn, sleedoorn of hondsroos zorgen voor tegenwicht.

Praktische tips
• Gebruik scherp gereedschap, draag stevige handschoenen en beschermende kleding.

Met regelmaat en samenwerking houden we de dijkviltbraam in toom en blijft er ruimte voor een gezonde, soortenrijke volkstuin.

Bioblitz in de Moerastuin
De Atlasgroep Biodiversiteit heeft het fenomeen Bioblitz op de tuin geintroduceerd.

Wat is een Bioblitz?
Een Bioblitz is een korte, intensieve inventarisatie van alle soorten planten, dieren, schimmels en andere organismen in een bepaald gebied, meestal binnen 24 uur.
Het doel: zoveel mogelijk soorten vinden én vastleggen.
Nodig: slechts een smartphone met daarop de app Obsidentify en een account op Waarneming.nl.

Op Frankendael hebben we zo het middenveld geinventariseerd met een aantal tuinders en op Linnaeus hebben we samen met de tuinders die de Moerastuin onderhouden, daar een bioblitz van 3 uur gehouden.
Startpunt was het aantal van 17 soorten in de afgelopen 4 jaar. Resultaat van de Moerastuin Bioblitz: 89 soorten gevonden en op Waarneming ingevoerd. Hieronder een aantal soorten die niet zo algemeen meer zijn in Nederland!

Om deze soorten te versterken kijken we naar specifieke maatregelen in het onderhoud van de moerastuin. Volgend jaar herhalen we dit om te kijken naar het resultaat.

Het is een feest om te doen en daarom heeft de Atlasgroep het voornemen volgend jaar meer delen van de tuin of zelfs op de hele tuin een Bioblitz te organiseren voor alle tuinders die mee willen doen.

de Atlasgroep Biodiversiteit
Zaaiweek voor inheemse planten
De Inheemse Zaaiweek is een jaarlijks initiatief dat dit jaar plaatsvindt van 22 tot en met 28 september 2025.

Tijdens deze week roept de organisatie mensen op om inheemse bloemen en planten te zaaien om de biodiversiteit te bevorderen.

Dit initiatief, georganiseerd door onder andere De Bijenstichting, Gardeners’ World Nederland en Cruydt-Hoeck, benadrukt het belang van inheemse planten voor de natuur en de insecten.

Waarom de Inheemse Zaaiweek?

  • Bevordering van biodiversiteit:
    Inheemse planten zijn essentieel voor de lokale fauna, zoals bijen en andere insecten.
  • Najaars zaaien:
    Juist in het najaar zaaien is voor veel inheemse planten de beste methode, omdat ze een koude periode nodig hebben om te ontkiemen.
  • Natuur een handje helpen:
    Iedereen kan meedoen door inheemse zaden in tuinen, op balkons of op daken te zaaien.

Wat kun je doen?

  • Doe mee: Zaai in de week van 22 t/m 28 september 2025 inheemse planten.
  • Volg informatie: De organisatoren bieden informatie en tips via hun websites en sociale media.
  • Leer meer: Op de website van de Inheemse Zaaiweek en bij de partners vind je meer informatie over inheemse planten en het zaaien ervan.

De Klomp en G&W doen mee aan dit initiatief. De Klomp door heel goedkoop biologisch inheems zaad aan te bieden en G&W door tijdens de tuindienst in deze week streekgebonden zaden (dus geschikt voor Hollands- en Utrechts laagveengebied) over het terrein in te zaaien.

Groen & Water
Te koop in DE KLOMP: inheems bloemenzaad voor € 1,00 per zakje
Heb jij ook zo’n zin in een tuin die zoemt van het leven, én die er ook nog eens prachtig uitziet. Met dit Ecologisch Bloemenmengsel voor Bijen, Hommels en Vlinders help je de natuur een handje én geniet je zelf van een kleurrijk spektakel. Dit samengestelde bloemenmengsel van de BIJENSTICHTING bevat een mix van een- en tweejarige soorten die rijk zijn aan nectar en stuifmeel. Perfect om onze onmisbare bestuivers van voedsel te voorzien.

Wat bloeit er straks allemaal. Denk aan bloemen als de korenbloem, de goudsbloem, phacelia, borage, mosterd en klaver. Maar ook geurige kruiden als karwij, venkel, koriander en dille. Stuk voor stuk planten die insecten aantrekken en zorgen voor een bloeiende tuin. Want die beestjes ruiken vaak beter dan mensen. Ze doen dat met hun voelsprieten, soms ook met hun pootjes en zelfs met hun vleugels. Vlinders houden van zoete geuren; kevers daarentegen meer van zwaardere aardse aroma’s.

Het mooie is dat bijen de geur van een bloem onthouden. Ze weten wat voor nectar ze daar vinden en daarom zoeken ze steeds weer naar die bloem. Wist jij dat bijen meer dan 100 geurstoffen konden onderscheiden. Vlinders ruiken elkaar soms over kilometers afstand. Ach, en muggen… ja… die ruiken onze menselijke lichaamsgeur.

Laten wij het verschil maken. Elke vierkante meter telt mee in de strijd tegen insectensterfte. En vooral: wie wordt er nou niet blij van een tuin vol zoemende bijen?

de medewerkers van de Klomp
Riet terugdringen van uit de boot
Omdat de gemeente ondanks herhaaldelijk vragen en klagen het nu al voor het tweede jaar laat afweten wat betreft het onderhouden van de buitenkant van het park, zijn we begonnen met het voorkomen dat het riet vanuit de overkant de tuinen van onze leden binnenloopt en de doorstroming belemmeren.
Het is gelukkig een leuke klus om met de rietsikkel het riet onder het waterpeil af te snijden. De rietstengels lopen vol en verrotten van binnenuit en/of vriezen stuk.

Groen&Water