Auteur:

 Beste tuinders,

Op de Algemene Ledenvergadering van 20 september nam ik afscheid als voorzitter. Een aantal mensen moesten eerder weg, anderen waren verhinderd.
Van verschillende kanten is mij gevraagd naar de tekst van mijn afscheidsspeech. Zodoende heb ik de mondelinge speech in een geschreven verhaal uitgewerkt. Dit is helemaal mijn tekst en valt dus niet onder de verantwoordelijkheid van het bestuur.

Het voelt best vreemd geen voorzitter meer te zijn, maar tegelijkertijd is er eerlijk gezegd best wel een last van mijn schouders afgevallen.
Verder wens ik eenieder sterkte met het winterklaar maken van het huisje en tuin en een goed winterseizoen toe. En ach, over 5 maanden is het weer lente!

Tineke de Rijk

Mijn afscheidsspeech
Vandaag neem ik afscheid als voorzitter. Eerlijk gezegd met dubbele gevoelens, want aan de ene kant moet ik verantwoordelijkheden loslaten terwijl ik mij aan de andere kant nog zeer betrokken voel bij het reilen en zeilen van onze vereniging.
Maar aan alles komt een eind en na vijf jaar bestuurslid zijn gaan de jaren fysiek en emotioneel tellen. Mij wederom voor een termijn van drie jaar beschikbaar stellen, vond ik niet verstandig.
Dit voorjaar was er de tv-serie ‘Rust en Vreugd’ over een volkstuin waar maar liefst 1,3 miljoen mensen naar keken. Ook op ons complex hoorde je: heb je die serie gezien? Annet Malherbe in de rol van een weduwe die onverwacht een volkstuin kan kopen en in een voor haar onbekende wereld terechtkomt. Fantastisch gespeeld, ze kreeg er de Televizier-ring voor.
Ik wist het zelf niet meer maar naar aanleiding van deze serie vertelden twee van onze tuinders mij dat ik op waarschijnlijk de eerste ALV waar ik bij was in 2008, naar de statuten en reglementen vroeg. Net als Annet Malherbe in de serie. Die van ons waren toen behoorlijk verouderd en ik zat al snel in een groepje die daar wat aan ging doen.

Een korte terugblik
Ik kwam in 2007 op Linnaeus en was het jaar daarna vakvertegenwoordiger van Nachtegaal, dat ging toen met een vakvergadering waar gestemd werd.
Al snel vormde ik met Edith Willems, nu voorzitter van de ledenraad, en Louis van Laar vakvertegenwoordiger Pelikaan een team dat de statuten en reglementen doorspitte om ze te actualiseren. Dat bleek een enorme klus. We ontdekten ook zaken die niet konden, zoals dat zowel tuinder als partner ieder stemrecht hadden. Dit onder het mom van emancipatie. Maar volstrekt oneerlijk voor mensen die alleen waren. We zijn toen op een stem per tuin overgegaan.
Maar elke keer dat we dachten we zijn eruit kwam er een nieuw bestuur die er ook weer wat van vond. De reglementen kun je wel elke ALV aanpassen, voor de statuten is een notaris en tweederde instemming van de leden vereist. Dat schoot dus niet echt op: tien jaar duurde het een en ander maar liefst.
En het was nog best spannend bij het 90-jarig bestaan in 2019 of we genoeg stemmen hadden! Letterlijk iedereen aangesproken.
Terugkijkend ben ik sinds 2008 dus zo’n 18 jaar bij elkaar actief als vakvertegenwoordiger, voorzitter ledenraad en na een jaar als vicevoorzitter, voorzitter van het bestuur. In die tijd is er zowel veel veranderd als veel hetzelfde gebleven. We waren en zijn een tuinvereniging waarvan het doel niet wezenlijk is veranderd.
Want kern van het werk als vakvertegenwoordiger, ledenraad en bestuur bij Linnaeus blijft om in samenwerking met andere commissies de vereniging te besturen met als gezamenlijk doel conform de statuten: ‘Het tuinieren door en voor inwoners van Amsterdam en omgeving als middel tot verdieping van kennis van – en liefde voor – de natuur te bevorderen, te organiseren en op verantwoorde wijze verder te begeleiden zowel feitelijk, sociaal als milieu hygiënisch en het verrichten van al wat hiermee verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn.’
Nou dit ligt onder niemands hoofdkussen, denk ik zo. Maar het is wel de leidraad voor het besturen van de vereniging. De natuur staat centraal in deze doelstelling en het met elkaar daar samen aan werken.
De statuten spreken ook van plichten van leden, waaronder het onderhouden van de tuin en het doen van de tuindienst. En het naleven van statuten en reglementen.
De reglementen veranderen steeds, we vullen ze vrijwel elk jaar wel aan en/of wijzigen ze. Ook deze ALV staan er weer heel wat voorstellen op de agenda. Ieder lid kan daar overigens voorstellen voor indienen.

Maar er is ook veel veranderd in die 18 jaar. Ik maakte nog net de tentoonstellingen met producten uit eigen tuin mee, de lampionnen optochten. Veel van de gezelligheid hebben we weten te behouden met vaste clubs als kaarten, schieten, bridgen, megabrein, en ja eindelijk won ik die, eten wat de pot schaft, feesten waar ik heerlijk kon dansen.
De termen veranderden wel: laancommissaris → vakhoofd → vakvertegenwoorder. En werkplicht werd tuindienst.
Ook de tuinders veranderden: van de 317 huisjes en tuinen zijn er zeker zo’n 200 van eigenaar veranderd. Alleen in mijn vak al 10 van de 22. Gezien de vergrijzing zal dat de komende periode nog meer gebeuren. Al is het hebben van een tuin gezond voor lijf en geest, ooit komt er een eind aan.

Het onderhoud van het gemeenschappelijk deel van ons park wordt steeds meer gepland sinds de komst van G&W in 2008. Door hen is een eigen beheerplan met veel aandacht voor de natuur en diversiteit ontwikkeld. De tuindienst en opschoondagen worden nu op basis van dit beheerplan en een planning over het hele jaar georganiseerd. Sinds enkele jaren is er ook spreekuur voor tuinders voor hoe je dit dan voor de eigen tuin aanpakt.
Zo werd Round-up vroeger veel gebruikt maar is nu verboden. Evenals invasieve plantensoorten.
We hebben een bomencommissie: we kunnen zelf ons bomenbestand beheren en kapvergunningen geven. Dat kan niet elke volkstuin in Amsterdam!
Er zijn veel mensen actief in ledenraad, bouwcommissie, technische dienst, barcommissie, de Klomp, Verkoopcommissie, Taxatiecommissie, redactie, moestuin. En we kunnen een potje honing van onze eigen imker kopen.
Er is ook steeds meer diversiteit qua planten en dieren, de samenwerking met onze buren Frankendael in de Atlasgroep leidt tot een bijzonder gebied in het Amsterdamse. Iets waar we trots op kunnen zijn.

Tegelijkertijd zijn er bedreigingen genoeg. Ruim vijf jaar al duren nu de onderhandelingen met de gemeente Amsterdam over de toekomst van de volkstuinen. Een eerste nota leidde tot veel verzet waar wij zeer actief aan deelnamen. Conform de oorspronkelijke voorstellen zouden we bijvoorbeeld 60 tuinen moeten inleveren, zou de pacht gigantisch omhoog gaan, kregen we een verlicht fietspad over het complex, moesten we meer dan nu een openbaar park worden. Mede door een handtekeningenactie ging dat plan van tafel. Maar we hebben ook in januari 2027 nog geen nieuwe huurovereenkomst! Andere bedreigingen zijn de mogelijke aanleg van windturbines, en Tennet die hier om de hoek een elektriciteitscentrale zou willen bouwen.

Veel bestuurswerk dus maar waarom sta ik dan op? Ik ga het hier niet verbloemen. De voornaamste taak en eindverantwoordelijkheid van het bestuur is toe te zien op naleving van statuten en reglementen. Ieder lid van de vereniging en zijn/haar partner dienen zich hier aan te houden. Daar teken je ook voor bij de koop van een huisje. Het betreft het onderhoud van huisje en tuin maar ook de omgang met elkaar.
Het bestuur is statutair gerechtigd boetes uit te schrijven en een royementsprocedure te beginnen als men zich herhaaldelijk en aantoonbaar niet aan de statuten en reglementen houdt. Royementen zijn gelukkig zeldzaam en veel boetes worden er ook niet gegeven. Vaak kom je er met erover te praten wel uit.
Vorig voorjaar was dat niet het geval. Met een persoon heb ik als voorzitter regelmatig afspraken gemaakt die niet of onvoldoende nagekomen werden. Dit leidde uiteindelijk tot een royementsprocedure.
Er werd toen vervolgens een hetze tegen het bestuur gevoerd die mij persoonlijk zeer geraakt heeft. Ik voelde mij in mijn integriteit aangetast, onterecht beschuldigd en ik lag er letterlijk wakker van.
Uiteindelijk is het besturen van de volkstuin vrijwilligerswerk wat je met plezier en betrokkenheid moet doen. Dat plezier verdween voor een deel bij mij door deze kwestie. Het leidde mede tot de beslissing om op te stappen.
En na 5 jaar ben ik de langs zittende vrouwelijke voorzitter geweest: er gingen mij slechts twee vrouwen voor.
Ik blijf het heel bijzonder vinden: onze volkstuinvereniging met ook zoveel aardige mensen en gezelligheid en hoop nog een tijd te kunnen genieten hier.

Tineke de Rijk